ژاپون

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
Japan
日本国
Nippon-koku or Nihon-koku
Centered deep red circle on a white rectangle[۱] Golden circle subdivided by golden wedges with rounded outer edges and thin black outlines
بایراق Imperial Seal
ملی شعار: 

"His Imperial Majesty's Reign"[۲][۳]
Government Seal of Japan
Projection of Asia with Japan's Area coloured green
Area controlled by Japan shown in green—claimed, but uncontrolled shown in light green
پایتخت
و بویوک شهری
توکیو[۴]
رسمی دیل‌(لر) None[۵]
Recognised regional languages
National language ژاپون دیلی[۵]
ائل‌لر (2011[۷])
دین
ملیت Japanese
حکومت Unitary parliamentary مشروطیت
 -  Emperor آكیهیتو
 -  Prime Minister شینزو آبه
 -  Deputy Prime Minister Tarō Asō
قانون‌قوْیان National Diet
 -  Upper house House of Councillors
 -  Lower house House of Representatives
Formation
 -  National Foundation Day February 11, 660 BCE[۹] 
 -  Meiji Constitution November 29, 1890 
 -  Current constitution May 3, 1947 
 -  San Francisco
Peace Treaty
April 28, 1952 
مساحت
 -  بوتون ۳۷۷٬۹۷۲ کیلومتر موربع[۱۰] (61st)
۱۴۵٬۹۳۶ sq mi
 -  سۇ (٪) 0.8
جمعیت
 -  2017 census 126,672,000[۱۱] (10th)
 -  تراکم 336/کیلومتر مربع (36th)
۸۸۲٫۷/sq mi
GDP (PPP) 2018 estimate
 -  Total $5.420 trillion[۱۲] (4th)
 -  Per capita $44,246[۱۲] (27th)
GDP (nominal) 2018 estimate
 -  Total $4.841 trillion[۱۲] (3rd)
 -  Per capita $40,063[۱۲] (20th)
Gini (2011) 37.9[۱۳]
medium ·76th
HDI (2015) افزایش 0.903[۱۴]
very high ·17th
پول بیریمی ژاپون یئنی (¥) / En (JPY)
چاغ بؤلگه‌سی JST (UTC+9)
 -  یای (DST) not observed (UTC+9)
ایل‌سایار دوروشوغو
  • yyyy-mm-dd
  • yyyy年m月d日
  • Era yy年m月d日 (CE−1988)
سۇروش آخیشی left
تلفوْن کوْدو +81
ISO 3166 code JP
اینترنت اتکی .jp
Website
www.japan.go.jp
Japan
معنی لغوی State of Japan
نام ژاپنی
کانجی 日本国
هیراگانا にっぽんこく
にほんこく
Kyūjitai 日本國

ژاپون (ژاپونجا: 日本، نیپپون و یا نیهون، رسمی آدی: 日本国، نیپپون-کوکو و یا نیهون-کوکو) شرقی آسیادا یئرله‌شن دؤولت. دؤرد بؤیوک (هوککایدو، هؤنسو، سیکوکو و کوسو)، ائله‌جه ده مین‌لرله کیچیک آدالاردان عیبارت‌دیر. اهالی‌سی ۱۲۷ میلیون نفردیر، باش کندی ۱۸۶۸-جی ایلدن توکیو شهری‌دیر. دؤولت قورولوشو کونستیتوسیالی مونارخیادیر. اؤلکه کونستیتوسیاسی ۱۹۴۷-جی ایلده قبول اولونموش‌دور. پولو واحیدی یئن-دیر. دایمی حربی قوه‌سی یوخ‌دور.

اینظیباتی بؤلگو[دَییشدیر]

ژاپونون اراضی‌سی ۴۷ پرفکتورایا بؤلونوب (خوککایدو، آوموری، ایواتئ، میاقی، آکیتا، یاماقاتا، فوکوسیما، ایباراکی، توتیقی، قومما، سایتاما، تیبا، توکیو، کاناقاوا، نییقاتا، تویاما، ایسیکاوا، فوکوی، یاماناسی، ناقانو، قیفو، سیدزووکا، آیتی، میئ، سیقا، کیوتو، اوساکا، خیئقو، نارا، واکایاما، توتتوری، سیمانئ، اوکایاما، خیروسیما، یاماقوتی، توکوسیما، کاقاوا، ائخیمئ، کوتی، فوکووکا، ساقا، ناقاساکی، کوماموتو، اویتا، میادزاکی، کاقوسیما، اوکیناوا).

بؤیوک شهرلری[دَییشدیر]

توکیو:۱۲٬۳۰۰٬۰۰۰ (۵٬۵۴۱ نفر هر/کم²) اوساکا:۸٬۸۰۰٬۰۰۰ (۴٬۶۵۲ نفر هر/کم²) کاناقاوا:۸٬۶۰۰٬۰۰۰(۳٬۵۱۵ نفر هر/کم²) آیچی:۷٬۱۰۰٬۰۰۰(۱٬۳۶۷ نفر هر/کم²) سایتاما:۷۰۰۰٬۰۰۰(۱٬۸۲۷ نفر هر/کم²)

تاریخی[دَییشدیر]

ژاپونون آدی ایلک دفعه بیزیم ائرانین ۷۰۱-جی ایلینه عاید منبع‌لرده چکیلیر."日" کانجیده گون معناسینی، "本" ایسه یورد معناسینی وئریر.

Japan sea map.png
  • ان قدیم تاریخی دؤورلری
  • داش دؤورو (اینسان تاریخی باش‌لانان‌دان ۱۳۰مین ایل بون‌دان اؤنجه)
  • جومون دؤورو، (۱۳۰مین-۱۰مین ایل بون‌دان اول)
  • یایویی دؤورو (۱۰مین بون‌دان اول - ائرامیزین III عصرینه کیمی)
  • کوفون دؤورو (ائرامیزین III - VI عصرلری)
  • نارا دؤورو (۷۱۰–۷۹۴)
  • هئیان دؤورو (۷۹۴–۱۱۸۵)
  • کاماکورا دؤورو (۱۱۸۵–۱۳۳۳)
  • موروماچی دؤورو (۱۳۳۸–۱۵۷۳)
  • ائدو دؤورو (۱۶۰۳–۱۸۶۷)
  • مئیجی دؤورو (۱۹۶۸–۱۹۱۲)
  • تایشو دؤورو (۱۹۱۲–۱۹۲۶)
  • سیووا دؤورو (۱۹۲۶–۱۹۸۹)
  • هئیسئی دؤورو (۱۹۸۹-)دیر. ساگ اول

ایقتیصادیات[دَییشدیر]

عوموم میّلی محصولون هجمینه گؤره دونیادا ۳-جو سیرادادیر.

دین[دَییشدیر]

اؤلکه‌ده ۲ اساس دین - سینتویزم و بودیزم حاکیم‌دیر. اورتا عصرلرده پورتوقال میسیونرلری کاتولیک دینینی یایماغا چالیشسالار دا بونا مووفق اولا بیلمه‌دی‌لر. ژلپون عائله‌لرینده موختلیف دین‌لردن اوْلان عوضولره قارشی خصوصی تولئرانت‌لیق حیسس ائدیلیر.

دیل[دَییشدیر]

ژاپون دیلی ایلتیصاقی دیل‌دیر. یازی سیستمینده عرب رقم‌لری و لاتین الیفباسی (رومادزی) ایله یاناشی ۳ آیری ایشاره تیپ‌لرین‌دن ده ایستیفاده اوْلونور:

کاندزی - چین هیروقلیف‌لری خیراقانا - ایئروقلیف‌لردن و کؤمک‌چی سؤزلر اوْلان «کانا» دان ایستیفاده ائتمکله یازیلان هئجای الیفبادیر. کاتاقانا - بۇ الیفبادان داها چوخ قئیری-یاپون سؤزلری‌نین ایشلدیلمه‌سینده ایستیفاده اوْلونور. حئیوان و بیتکی آدلارینین چوخو دا کاتاکانا الیفباسیندا یازیلیر.

سیاست[دَییشدیر]

۲۵ سپتامبر ۲۰۰۷-جی ایلده سیندزو آبنین ایستعفاسی تصدیقلندیکدن سوْنرا یئنی باش ناظیر یاسوو فوکودا تعیین اولونموشدور.

مدنیت[دَییشدیر]

ژاپوندا ایکینجی مین ایللیگین سونلاریندان باشلایاراق ادبیات ساحه‌سی توسعه ائتمه‌یه باشلامیشدیر. مثلاً، ژاپونون ایندیکی هیمنی IX-X عصرلره عاید ائدیلیر. ژاپون مدنیتینه ان اوّل چینین و سوْنرا ایسه غربی اوروپا مدنیتینین تأثیری بؤیوک اولموشدور. XX عصرده ژاپون جیزگی فیلملری و کومیکلری دونیا میقیاسیندا گئنیش یاییلمیشدیر.

بیلیک[دَییشدیر]

نوبئل لاورئات‌لاری فیزیکا: خیدئکی یوکاوا (۱۹۴۹)، سینیتیرو توموناقا (۱۹۶۵)، ائساکی رئونا (۱۹۷۳)، ماساتوسی کوسیبا (۲۰۰۲)، یئیتیرو نامبو، ماکوتو کوبایاسی، توسیخیدئ ماسکاوا (هر اوچو ۲۰۰۸-جی ایل) کیمیا: کئنیتی فوکوی (۱۹۸۱)، خیدئکی سیراکاوا (۲۰۰۰)، ریودزی نویوری (۲۰۰۱)، کویتی تاناکا (۲۰۰۲). تیبب: سوسومی تونئقاوا (۱۹۸۷)، اوسامو سیمومورا (۲۰۰۸) ادبیات: یاسوناری کاواباتا (۱۹۶۸)، کئندزابورو اوئ (۱۹۹۴). صولح: ائیساکو ساتو (۱۹۷۴).

ژاپون تقویمی[دَییشدیر]

بایراملار:

۱ ژانویه - یئنی ایل یانوارین ایکینجی بازار ائرته‌سی - حدی-بولوغا چاتان‌لارین گونو

۱۱ فئورال- دؤولتین یارانماسی گونو

۲۱ مارت - یاز گئجه-گوندوزون برابرلیگی گونو

۲۹ آوریل - سیووا (۱۹۲۶–۱۹۸۹-جو ایللرده ایمپئراتور اولموش خیروخیتونون پادشاه‌لیق دؤورون‌دکی آدی) گونو

۳ مای - کونستیتوسیا گونو

۴ مای - یاشیل‌لیق گونو

۵ مای - اوشاق‌لار گونو

یولون اوچونجو بازار ائرته‌سی - دنیز گونو

سپتامبرین اوچونجو بازار ائرته‌سی - قوجالارا حؤرمت گونو

۳ نویابر - مدنیت گونو

۲۳ نویابر - امه‌یه مینناتدارلیق گونو

۲۳ دسامبر- ایمپیراتورون (آکیخیتو ۱۹۸۹-جو ایلدن ایندییه کیمی حاکمیتده‌دیر) دوغوم گونو.

گؤرونتولر[دَییشدیر]

ویکی آمباردا ژاپون ایله باغلی مختلیف فایل‌لار وار.


  1. National Flag and National Anthem. یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017. “The Rising Sun Flag and "Kimi Ga Yo" are respectively the national flag and anthem of Japan. This was formalized in 1999 with the Law Regarding the National Flag and National Anthem.”
  2. Explore Japan National Flag and National Anthem. یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017.
  3. National Symbols. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on February 2, 2017. یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017.
  4. History of Tokyo. یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017. “The Edo Period lasted for nearly 260 years until the Meiji Restoration in 1868, when the Tokugawa Shogunate ended and imperial rule was restored. The Emperor moved to Edo, which was renamed Tokyo. Thus, Tokyo became the capital of Japan”
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Error on call to Şablon:cite web: Parameters url and title must be specified (Japanese). Legislative Bureau of the House of Councillors. یوْخلانیلیبJanuary 19, 2009.
  6. Japan Languages (English). یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017.
  7. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام cia وارد نشده‌است
  8. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام Dentsu2006 وارد نشده‌است
  9. According to legend, Japan was founded on this date by Emperor Jimmu, the country's first Emperor.
  10. Facts about Japan, General Information. یوْخلانیلیبJanuary 29, 2017.
  11. 最新結果一覧 政府統計の総合窓口 GL08020101. Statistics Bureau of Japan. یوْخلانیلیبApril 27, 2016.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ ۱۲٫۳ World Economic Outlook Database, April 2017 – Report for Selected Countries and Subjects. اولوسلارآراسی پول صندوقو (IMF). یوْخلانیلیبApril 21, 2016.
  13. World Factbook: Gini Index. CIA. یوْخلانیلیبMay 11, 2011.
  14. 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیبMarch 23, 2017.